Povodom predstojećeg meča prvog kola Evrolige između Crvene zvezde i Žalgirisa, litvanski portal „Krepšinis“ objavio je opširan tekst u kojem upozorava svoje navijače na bezbednost u Beogradu.
Navodi se da, iako je fokus grupe primarno na fudbalu, oni imaju ogroman uticaj i na košarkaškim utakmicama, gde se i obična publika često identifikuje sa njihovim stavovima.
Kao glavni razlog za nagli porast tenzija između dva kluba navodi se različit stav prema ratu u Ukrajini.
Sukob je počeo u aprilu 2022. godine u Kaunasu, kada su košarkaši Zvezde odbili da drže transparent u bojama ukrajinske zastave, što je izazvalo revolt domaćih navijača koji su potom istakli zastavu NATO-a.
Od tog momenta, mečevi su dobili duboku političku dimenziju – dok se u Beogradu pevaju ruske pesme, u Kaunasu dominiraju ukrajinski simboli.
Zbog svega toga, litvanski mediji zaključuju da je Arena trenutno najnebezbednije mesto za bilo kog navijača Žalgirisa i savetuju im da u Beogradu maksimalno izbegavaju bilo kakve provokacije.
Beogradski crveno-beli u četvrtak od 20.00 dočekuju šampiona Litvanije, a u prethodnim godinama bilo je mnogo tenzija prilikom duela Crvene zvezde i Žalgirisa.
– Dok čitate ovaj tekst, trebalo bi konačno da zaboravite izraz ‘ne mešajte sport i politiku’”, piše novinar Tautvidas Kubilijus.
U tekstvu spominje i Željka Ražnatovića, govori o istorijatu najvijačke grupe…
– Delije su formirane kao grupa sa severne tribine u Beogradu, čiji je identitet snažno oblikovan srpskim nacionalizmom, ali i pitanjem pravoslavlja. Iako Delije nisu zvanično politička organizacija, do danas je to pokret u kojem preovlađuju radikalno desničarski stavovi, a od samog početka prisutna su nacionalistička raspoloženja, kao i proruski i antizapadni pogledi.
Iako je glavni fokus navijanja Delija fudbal, organizacija je dovoljno velika da značajnu pažnju posvećuje i košarkaškom klubu. Kultura navijanja u Srbiji je pritom takva da je ponekad teško odrediti gde sektor počinje, a gde se završava. To posebno dolazi do izražaja u košarci, gde čak i obični navijači stoje tokom čitave utakmice, ali daleko od toga da svi oni pripadaju Delijama.
Prema dostupnim brojkama, na fudbalskim utakmicama u proseku se nalazi oko četiri do pet hiljada pravih pripadnika Delija, dok je u košarci taj broj približno dvostruko manji. Ipak, i obični navijači snažno se poistovećuju sa vrednostima i stavovima ultrasa, pa je razlika između ultrasa i običnih pristalica minimalna.
Podrška klubu u zemljama poput Srbije predstavlja snažan deo identiteta i povezana je sa mnogo više okolnosti od omiljenog igrača ili rezultata koje tim postiže. Ultrasi su najradikalniji izraz toga, ali se i obični navijači kluba najčešće poistovećuju sa idejama koje njihov klub predstavlja”, pišu Litvanci.
Bavio se litvanski novinar i odnosom sa navijačima Partizana.
– Danas između Delija i Grobara više ne postoji takva politička podela, pošto su i među potonjima snažno zastupljena nacionalistička raspoloženja. Ipak, u pokretu Grobara i dalje postoje podgrupe sa izraženom levičarskom ideologijom, zbog čega je politička slika te navijačke grupe još komplikovanija, a dosta nesuglasica postoji i unutar same organizacije. Bez obzira na to što tako izražena politička razlika između Grobara i Delija više naizgled ne postoji, mržnja nije nestala. Ona i dalje ima istorijsku, političku i teritorijalnu dimenziju.”
U tekstu se govori i o odnosima navijača Zvezde sa drugim navijačkim grupama.
– Osnovna šema je prilično jednostavna. Najveći istorijski neprijatelji Delija jesu Partizan, Dinamo, Hajduk iz Splita i navijači poznanjskog Leha. Tome se mogu dodati i ultrasi fudbalskih klubova Sarajevo i Željezničar. Delije imaju zvanično prijateljstvo sa navijačima Olimpijakosa iz Pireja, moskovskog Spartaka i Napolija. Prirodno je da iz toga proizlazi još više neprijateljstava, pa čitava mreža prijatelja i neprijatelja postaje još šira i komplikovanija. Čitava mapa evropskih fudbalskih i košarkaških ultrasa isprepletana je prijateljstvima i rivalstvima, koja se najčešće ipak oslanjaju na politički i istorijski kontekst.”
Kubilijus je potom pisao i o odnosu navijača Zvezde i Žalgirisa u svetlu rata u Ukrajini.
– Iz svega navedenog jasno je da Žalgiris i njegovi navijači nisu ni blizu vrha liste neprijatelja Delija. Većina rivalstava ove grupe ima mnogo dublju istorijsku osnovu i potiče sa fudbalskih stadiona. Priča sa Žalgirisom, sa druge strane, potpuno je sveža, a glavni razlog sukoba jeste različit pogled i klubova i navijača na rat u Ukrajini.
Na utakmici Evrolige odigranoj 3. aprila 2022. godine u Kaunasu igrači Crvene zvezde odbili su da drže transparent u bojama ukrajinske zastave kojim se pozivalo na zaustavljanje rata. To je izazvalo burne reakcije sa tribina, a u sektoru ultrasa Žalgirisa za kratko vreme pojavila se i zastava NATO.
Od toga je sve i počelo. Od poruka na društvenim mrežama do toga da su tribine u Beogradu bojene u boje ruske zastave, da su se pevale pesme sovjetske armije, dok je Kaunas goste iz prestonice Srbije dočekivao obiljem ukrajinskih simbola i posebnim koreografijama.
– Čak i prosečnom pristalici Žalgirisa, koja nema nikakve veze sa ultrasima, u Beogradu vredi da razmisli o sopstvenoj bezbednosti i najbolje je da se jednostavno ne upušta u provokacije – piše u ovom tekstu litvanskog medija.
